మార్కెట్ ధరల పతనానికి చెక్ పెట్టేలా రూ. 4000 కోట్ల సెక్టార్కు సరికొత్త ప్యాకేజీ..
ప్రైస్ డెఫిషియెన్సీ పేమెంట్స్ స్కీమ్… రంగంలోకి ఐకార్ నిపుణుల కమిటీ …
తోతాపురి మామిడి రైతన్నల కన్నీళ్లకు కేంద్రం ఊరట
అపారమైన దిగుబడి వచ్చినా అమ్ముకోలేక అల్లాడిపోతున్న తోతాపురి మామిడి రైతుల జీవితాల్లో ఈ నిర్ణయం సరికొత్త వెలుగులు నింపుతుందని విశ్లేషిస్తున్నారు. అద్భుతమైన రుచి, నాణ్యతతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో రారాజుగా వెలిగిన తోతాపురి రకం, ఈ ఏడాది ప్రొడక్షన్ పెరిగి ధరలు పడిపోవడంతో తీవ్ర సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. చేతికొచ్చిన పంటను రోడ్లపై పారబోయలేక, ఫ్యాక్టరీల వారు అడిగినంత ధరకే అమ్ముకుంటూ అన్నదాతలు డిస్ట్రెస్ సేల్స్ చేసుకునే పరిస్థితి వచ్చింది. ఆరుగాలం శ్రమించిన రైతుకు పెట్టుబడి కూడా దక్కని తరుణంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒకేసారి రెండు వ్యూహాత్మక ప్లాన్లను ప్రకటించింది. ధరల స్థిరీకరణ కోసం ప్రైస్ డెఫిషియెన్సీ పేమెంట్స్ అమలు చేయడంతో పాటు, ఈ పరిశ్రమలోని లోపాలను సరిదిద్దడానికి ఒక హైలెవల్ ఎక్స్పర్ట్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం ఇప్పుడు సర్వత్రా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
పరిశ్రమకు వెన్నుముకగా తోతాపురి పంట
Ap లో పండే బంగినపల్లి లేదా అల్ఫోన్సో లాంటి ప్రీమియం రకాలతో పోలిస్తే ఈ తోతాపురి కథే వేరు. దీనిని నేరుగా తినడానికి కాకుండా కేవలం పల్ప్ ఇండస్ట్రీ కోసమే రైతులు ప్రత్యేకంగా సాగు చేస్తుంటారు. ఎందుకంటే ఇందులో పీచు శాతం చాలా తక్కువగా ఉండి, ఎక్కువ గుజ్జు రావడంతో పాటు ఫ్యాక్టరీలలో ఆటోమేటిక్ మిషన్ల ద్వారా రసం తీయడానికి ఇది ఎంతో అనువుగా ఉంటుంది. ప్రముఖ ఫ్రూట్ జ్యూస్లు, బేకరీ ప్రొడక్ట్స్, యోగర్ట్, బేబీ ఫుడ్స్ వంటి అన్నింటిలోనూ ఈ పల్ప్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దాదాపు ఐదు లక్షల హెక్టార్లలో సాగవుతూ యాభై లక్షల టన్నులకు పైగా వార్షిక దిగుబడి ఇచ్చే ఆంధ్రప్రదేశ్ మామిడి మార్కెట్కు ఈ తోతాపురి రకం ఒక ప్రధానమైన బ్యాక్బోన్ అని మార్కెట్ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
చిత్తూరు డిస్ట్రిక్ట్ కేంద్రంగా పల్ప్ బిజినెస్
ప్రస్తుతం ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లాలోనే దాదాపు 1.5 లక్షల హెక్టార్లలో తోతాపురి తోటలు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇదే జిల్లా ఇప్పుడు దేశంలోనే అతిపెద్ద మ్యాంగో ప్రాసెసింగ్ హబ్గా అవతరించిందంటే అతిశయోక్తి లేదు. ఇక్కడ ఉన్న దాదాపు 47 పల్ప్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు ఏటా లక్షల టన్నుల మామిడికాయలను సేకరించి, పెద్ద ఎత్తున గుజ్జును తయారు చేస్తాయి. ఈ విధంగా తయారైన పల్ప్లో దాదాపు 80 శాతం భాగం గల్ఫ్ దేశాలు, యూరప్, అమెరికాతో పాటు ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు ఎగుమతి అవుతుంది. మిగిలిన వాటా దేశీయ ఫుడ్ అండ్ బెవరేజ్ ఇండస్ట్రీ అవసరాలను తీరుస్తుండగా, ఈ రంగాన్ని నమ్ముకుని వేలాది కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తున్నాయని అర్థమవుతుంది.
గ్లోబల్ క్రైసిస్ ఎఫెక్ట్తో కుదేలైన దేశీయ మార్కెట్
గత రెండు సీజన్లుగా వాతావరణం అనుకూలించి పంట విపరీతంగా పండినా, దానికి తగ్గట్టుగా కొనుగోళ్లు జరగకపోవడం పెద్ద లోటుగా మారింది. దీనికి ప్రధాన కారణం అంతర్జాతీయంగా తలెత్తిన వెస్ట్ ఆసియా క్రైసిస్ అని ఇండస్ట్రీ మేనేజర్లు విశ్లేషిస్తున్నారు. గల్ఫ్ దేశాల నుంచి ఎగుమతుల డిమాండ్ ఒక్కసారిగా మందగించడంతో, ఫ్యాక్టరీలలో గత సీజన్కు సంబంధించిన పాత స్టాక్ అలాగే ఉండిపోయింది. దీంతో సప్లై ఎక్కువగా ఉండి డిమాండ్ లేకపోవడంతో కొనుగోలు కేంద్రాలు జామ్ అయిపోయి ధరలు దారుణంగా పడిపోయాయి. పండు త్వరగా కుళ్ళిపోయే స్వభావం కలిగి ఉండటం, సరిపడా కోల్డ్ స్టోరేజ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లేకపోవడంతో ఇటు రైతుకు ‘అగడ్తలో పడ్డ గుర్రానికి అదే గ్రాసం’ అన్న చందంగా తయారైంది పరిస్థితి.
రైతన్నల ఆర్తనాదాలకు ఊరట ప్యాకేజీ
పెట్టుబడుల ఖర్చులు పెరిగిపోయి అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోతున్న తరుణంలో రైతులు సబ్సిడీల కంటే న్యాయమైన ధర కోసమే ఆరాటపడ్డారు. ఈ నేపథ్యంలోనే కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక వినూత్నమైన మార్కెట్ ఇంటర్వెన్షన్ స్కీమ్ను ఆమోదించింది. దీని ద్వారా మార్కెట్ ఇంటర్వెన్షన్ ప్రైస్ కింద క్వింటాల్కు ₹ 1747 రూపాయల రేటును ఫిక్స్ చేశారు. రైతులు మార్కెట్లో తక్కువ ధరకు అమ్ముకుంటే, ఈ మద్దతు ధరకు, వారు అమ్ముకున్న ధరకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ప్రభుత్వం నేరుగా వారి ఖాతాల్లో జమ చేస్తుంది. ఈ సరికొత్త ప్రైస్ డెఫిషియెన్సీ పేమెంట్స్ విధానం రైతులకు ‘ఆశ నిరాశల మధ్య ఊయలలూగుతున్న వేళ దేవుడు కనిపించినట్లు’ సహాయపడుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
మ్యాంగో ఎకానమీని బలోపేతం ప్రణాళికలు
ఈ పథకంతో పాటు మ్యాంగో ఎకానమీని దీర్ఘకాలికంగా బలోపేతం చేయడానికి మరికొన్ని కీలక డిమాండ్లు తెరపైకి వచ్చాయి. చిత్తూరు జిల్లాలోనే ఒక డీజీఎఫ్టీ ఆఫీస్ను అలాగే ఇన్ల్యాండ్ కంటైనర్ డిపోను ఏర్పాటు చేయాలని ఫుడ్ ప్రాసెసర్స్ అసోసియేషన్ ప్రతినిధులు కోరుతున్నారు. దీనివల్ల ఎగుమతులకు సంబంధించిన డాక్యుమెంటేషన్ సులభతరం కావడంతో పాటు లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు భారీగా తగ్గుతాయి. ఈ రంగాన్ని నమ్ముకున్న ముప్పై వేలకు పైగా కార్మిక, రవాణా, వ్యాపార కుటుంబాల భవిష్యత్తుకు ఈ సరికొత్త ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ గ్యారెంటీ ఇస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ నిర్ణయాలు క్షేత్రస్థాయిలో అమలైతే తోతాపురి మామిడి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో సరికొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తుందని సంకేతాలిస్తోంది.